ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ

ΟΡΙΣΜΟΣ: Πρόκειται για την άποψη ότι ορισμένες φυλές ή ομάδες (π.χ. κοινωνικές, εθνικές, πολιτιστικές …) θεωρούνται ανώτερες από άλλες / Η διάκριση των ανθρώπων ανάλογα με το χρώμα, την καταγωγή, το φύλο ή άλλες ιδιαιτερότητες.

Είναι διαχρονικό φαινόμενο. Παρατηρείται σε κοινωνίες που έχουν υποβαθμιστεί οι αξίες ή σε εποχές οικονομικής και κοινωνικής κρίσης. Ο ρατσισμός απορρέει από γενικεύσεις, στερεότυπα και προκαταλήψεις.

ΜΟΡΦΕΣ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ: φυλετικός, εθνικός, θρησκευτικός, ταξικός, κοινωνικός (γυναίκες, άτομα με ειδικές ανάγκες, τσιγγάνους, ομοφυλόφιλους, τοξικομανείς, φορείς AIDS, οπαδούς διαφορετικών ομάδων …)

ΑΙΤΙΑ ΕΜΦΑΝΙΣΗΣ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ

· Ψυχολογικά (άνθρωποι με συμπλέγματα κατωτερότητας προσπαθούν   να αυτοεπιβεβαιώνονται τονίζοντας τα αρνητικά γνωρίσματα των άλλων)

· Θρησκευτικά

· Οικονομικά (οικονομική κρίση, ανεργία, προσπάθεια προώθησης οικονομικών συμφερόντων π.χ. γερμανικός ναζισμός, Apartheid Ν. Αφρικής)

· Ιστορικά (αποικιοκρατία, κατάλοιπο υπεροχής ορισμένων λαών)

· Πνευματικά (έλλειψη παιδείας και ενημέρωσης, υποβαθμισμένη κριτική ικανότητα)

· Ηθικά (κρίση αξιών, έλλειψη ανθρωπισμού)

· Κοινωνικά (πολυεθνικές κοινωνίες, γιγαντισμός μεγαλουπόλεων, αποξένωση ανθρώπου από συνάνθρωπο, μαζοποίηση, βία, εγκληματικότητα …)

· Μετανάστευση και ξενοφοβία

· Αρνητική επιρροή Μ.Μ.Ε. (παραπληροφόρηση, καλλιέργεια ξενοφοβίας και προκαταλήψεων)

ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ

· Προσβάλλει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια

· Ενισχύει την κοινωνική ανισότητα και αδικία ενώ παράλληλα «καλλιεργεί» τις κοινωνικές συγκρούσεις

· Εκβαρβαρίζει τις ανθρώπινες σχέσεις

· Ενισχύει την κάθε είδους εκμετάλλευση (οικονομική, κοινωνική, ηθική …) των κοινωνικά αδύναμων ομάδων

· Οδηγεί στην περιθωριοποίηση μεγάλες κατηγορίες ανθρώπων κατακερματίζοντας την κοινωνία (π.χ. τα «γκέτο» των μαύρων στις Η.Π.Α.)

· Αυξάνει τα φαινόμενα κοινωνικής παθογένειας (εξάπλωση ναρκωτικών, βίας και εγκληματικότητας). Αυτά τα φαινόμενα έρχονται ως αποτέλεσμα της κοινωνικής απόρριψης που υφίστανται αυτές τις κατηγορίες ή της αδυναμίας να καλύψουν τις στοιχειώδεις και βασικές ανάγκες τους αφού δεν υπάρχει φυλετικός ή βιολογικός προσδιορισμός της εγκληματικής συμπεριφοράς.

· Κλονίζει το δημοκρατικό πολίτευμα και θέτει σε κίνδυνο την εύρυθμη λειτουργία των πολιτικών θεσμών

· Δημιουργεί τεράστια προβλήματα στη διεθνή ασφάλεια και ειρήνη

ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗΣ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ

· Γόνιμη και ανθρωπιστική παιδεία (μέσω οικογένειας, σχολείου, Μ.Μ.Ε., εκκλησίας …) Καλλιέργεια σεβασμού στη διαφορετικότητα

· Ουσιαστική κατοχύρωση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων (π.χ. καταγγελία των οποιωνδήποτε παραβιάσεων)

· Υιοθέτηση κοινωνικής πολιτικής για τους μετανάστες, ώστε να γίνεται ευκολότερη η κοινωνική τους ένταξη 

· Βελτίωση της νομοθεσίας που αφορά στις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων

· Ενεργοποίηση των πνευματικών ανθρώπων και ανάληψη πρωτοβουλιών για την έγκυρη ενημέρωση της κοινής γνώμης

· Πνευματική καλλιέργεια και ανάπτυξη κριτικής ικανότητας

· Καλλιέργεια του διαλόγου

· Διεθνής συνεργασία για την καταπολέμηση του ρατσισμού και ενεργοποίηση των διεθνών οργανισμών

ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ (τήλε=μακριά + όραση)

ΘΕΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

ØΤο πιο δημοφιλές μέσο μαζικής ενημέρωσης που συνδυάζει εικόνα και ήχο

ØΠαρέχει στους ανθρώπους τη δυνατότητα να πληροφορούνται για τα γεγονότα που συμβαίνουν – την ίδια στιγμή – σε όλο τον κόσμο

ØΕίναι φορέας κοινωνικοποίησης γιατί προβάλλει και «επιβάλλει» αντιλήψεις, αξίες, πρότυπα και τρόπο σκέψης

ØΠροάγει την πολιτική συνείδηση, προσφέρει στον πολίτη τη δυνατότητα να παρακολουθήσει την πολιτική ζωή, να κρίνει τα δημόσια πρόσωπα και πράγματα

ØΙσχυροποιεί – μέσα από τη πολυφωνία – το δημοκρατικό πολίτευμα

ØΨυχαγωγεί τον άνθρωπο – χωρίς κόστος – και πολλές φορές σε ικανοποιητικό επίπεδο

ØΠροάγει την οικονομία μέσω της διαφήμισης

ØΜπορεί να γίνει αποτελεσματικό μέσο διδασκαλίας (εκπαιδευτική τηλεόραση)

ØΟι τέχνες και οι επιστήμες γίνονται γνωστές στο ευρύ κοινό, με αποτέλεσμα η γνώση να μην είναι προνόμιο των λίγων

ØΦέρνει πιο κοντά τους ανθρώπους και τους λαούς/ συντελεί στην προσέγγιση των πολιτισμών και τη δημιουργική συνύπαρξη

ΑΡΝΗΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

ØΣυχνά παραπληροφορεί (απόκρυψη πληροφοριών, αλλοίωση ειδήσεων, εξυπηρέτηση σκοπιμοτήτων)

ØΕξυπηρετεί τον εντυπωσιασμό και τη σκανδαλοθηρία

ØΑλλοιώνει το δημοκρατικό πολίτευμα αφού συχνά υπηρετεί συγκεκριμένα πολιτικά συμφέροντα και σκοπιμότητες

ØΩθεί τους θεατές στον καταναλωτισμό μέσω της διαφήμισης

ØΠροβάλλει πρότυπα βίας είτε μέσω των ταινιών είτε μέσα από τις ειδήσεις

ØΑπομακρύνει το άτομο από το διάβασμα

ØΠροκαλεί οικογενειακή αποξένωση

ØΔημιουργεί αδρανείς δέκτες και τους «ναρκώνει»

ØΚάνει τον άνθρωπο να σκέφτεται, να μιλάει και να συζητάει τυποποιημένα (ατομική πνευματική αλλοτρίωση)

ØΠροβάλλει παραποιημένη ιστορία, κακόγουστες σειρές, κακές διασκευές λογοτεχνικών έργων (μαζική πνευματική αλλοτρίωση)

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ (για την ορθή λειτουργία της τηλεόρασης)

ØΥπευθυνότητα των λειτουργών της τηλεόρασης, σωστή και επαρκής μόρφωση, αντικειμενικότητα, σεβασμός προς το κοινό

Ø Αξιοκρατική επιλογή των υπευθύνων της τηλεόρασης

ØΈλεγχος τυχόν παρεκτροπών από τις αρχές της δημοσιογραφικής δεοντολογίας

ØΑπεξάρτηση από οικονομικές δεσμεύσεις

ØΟικονομικές διευκολύνσεις της πολιτείας στους διάφορους τηλεοπτικούς σταθμούς (κρατικές επιχορηγήσεις), ώστε να μην ελέγχονται από τους κάθε φορά χρηματοδότες

ØΣωστή παιδεία που θα επιτρέπει τη συνολική άνοδο του πνευματικού επιπέδου, ώστε το τηλεοπτικό κοινό να μπορεί να κρίνει με επάρκεια τα μηνύματα και τις πληροφορίες που δέχεται

ØΟρθή επιλογή εκπομπών

1         

        Στιγμές αγωνίας...

Γυρεύεις ένα ήρεμο απάγκιο για να λυτρωθείς.

Ταξιδεύεις στον αστήρικτο ουρανό,

αγναντεύεις τις Πλειάδες,

προσπαθείς να διακρίνεις μια μικροσκοπική σχισμή φωτός.

Το απόλυτο σκότος σε καταβροχθίζει.

Κονιορτοποιημένες ελπίδες αιωρούνται.

Κυκλώνει το νου η Ηχώ της ανησυχίας.

Αιώνας οι ώρες, τα λεπτά, τα δευτερόλεπτα…

Ασύδοτος φόβος ρέει στο κορμί…

Άγρυπνοι ακρίτες  της ψυχής απομένουν μονάχα

η Ελπίδα κι η Προσευχή!

Υποκατάστατο – Κική Δημουλά

Σκορπίζουν τῶν δακρύων οἱ μεγάλες συγκεντρώσεις.

Μνήμη καὶ παρὸν ψάχνουν νὰ κρυφτοῦν ἀπὸ τὴ διαύγειά τους.

Ἀραιὰ ποῦ καὶ ποῦ καμιὰ τουφεκιὰ πότε ἀπὸ κεῖνο τὸ εὐκρινὲς χαράκωμα ἡ λύπη πότε ἀπὸ ἀμυδρότερο.

Στρατηγικὴ νὰ δείξει τάχα ὅτι ἔρχονται ἐνισχύσεις.

Ἂς παραδοθεῖ. Ἔχει σχεδὸν ἐπικρατήσει ἡ φωτογραφία σου.

Ἐξαπλώθηκε ὅπου βρῆκε ἄμαχη ἐπιφάνεια ἀποδεκατισμένη αἴσθηση πρόθυμη γιὰ γαλήνη.

Ἀνεμίζει στῶν βλεμμάτων τὰ ὑψώματα ὄχι σὰν ἔθιμο ἀδρανὲς μελαγχολικὸ μὰ ὡς γενναῖος συκοφάντης τῆς ἀπώλειάς σου.

Μέρα τὴ μέρα πείθει πῶς τίποτα δὲν ἄλλαξε ὅτι ἤσουν πάντα

 ἔτσι, ἀπὸ χαρτὶ ἐκ γενετῆς φωτογραφία σὲ συνάντησα

ἀνέκαθεν πὼς ἔτσι σ᾿ ἀγαποῦσα γυρολόγα ἀπὸ εἰκόνα σὲ 

ἀπεικόνιση κι ἀπὸ ἀπεικόνιση σὲ εἰκόνα σου ἀρκέστηκα.

Μνήμη καὶ παρὸν πρέπει νὰ κρυφτοῦν ἀπὸ τὴ διαύγειά τους.

Ἀραιὰ ποῦ καὶ ποῦ καμιὰ τουφεκιὰ ἀμυδρὴ. Μαρτυρία ὑπέρ σου ἡ λύπη ἂς παραδοθεῖ.

Ὁ μόνος ἀξιόπιστος μάρτυρας ὅτι ζήσαμε εἶναι ἡ ἀπουσία μας.

     

Το κάστρο της Κελεφάς

Μπροστά μου υψώνεται ένα παλιό ενετικό κάστρο.

Τα τείχη μισογκρεμισμένα ορθώνονται

τρύπια φορώντας την λίθινη πανοπλία τους.

Ένα παλιό κανόνι μυρίζει καμένο μπαρούτι,

αγναντεύει προς το πέλαγος,

ανταμώνει τους μανιασμένους πειρατές.

Προχωρώ…

Ακανόνιστες πέτρες πατώ στη διάβα μου,

αγγίζω μια…

Ο ήχος της με διαπερνά,

με γυρίζει πίσω.

Ένας τόπος μικρός, σκληροτράχηλος, αψύς, ανυπότακτος!

Μια πέτρα μικρή

με μεγάλα βέλη στη φαρέτρα της…

Καλωσορίσατε στο σχολείο μας!!!

"Αν " – R. Kipling

Αν μπορείς στην πλάση τούτη να περιφρονείς τα πλούτη κι αν οι έπαινοι των γύρω δεν σου παίρνουν το μυαλό,

αν μπορείς στην τρικυμία να κρατήσεις ψυχραιμία, κι αν μπορείς και στους εχθρούς σου να σκορπίσεις το καλό,

αν μπορείς με μιας να παίξεις κάθε τι που ’χεις κερδίσει, στην καταστροφή ν’ αντέξεις και να δώσεις κάποια λύση,

αν μπορείς να υποτάξεις πνεύμα, σώμα και καρδιά, αν μπορείς όταν σε βρίζουν να μην βγάζεις τσιμουδιά,

αν μπορείς στην καταιγίδα να μη χάνεις την ελπίδα, κι αν μπορείς να συγχωρήσεις όταν σ’ έχουν αδικήσει,

αν μπορέσεις τ’ όνειρό σου να μη γίνει ο όλεθρός σου, κι αν μπορέσεις ν’ αγαπήσεις όσους σ’ έχουνε μισήσει,

αν μπορείς να είσαι ο ίδιος στην χαρά και στην οδύνη, αν η πίστη στην ψυχή σου μπρος σε τίποτα δεν σβήνει,

αν μιλώντας με τα πλήθη τη συνείδηση δεν χάνεις, αν μπορέσεις να χωνέψεις πως μια μέρα θα πεθάνεις,

αν ποτέ δεν σε μεθύσει του θριάμβου το κρασί, αν στα ψέματα των άλλων δεν λες ψέματα κι εσύ,

αν μπορείς να μη θυμώνεις, αλλά μήτε και να κλαις όταν άδικα σου λένε πως εσύ μονάχα φταις.

Αν μπορείς με ηρεμία δίχως νεύρα ή δυσφορία και τα ίδια σου τα λόγια να τ’ ακούς παραλλαγμένα,

αν μπορείς κάθε λεπτό σου να ’ναι μια δημιουργία και ποτέ σου να μην μένεις με τα χέρια σταυρωμένα.

Αν οι φίλοι σου κι οι εχθροί σου δεν μπορούν να σε πληγώσουν, αν οι σχέσεις με μεγάλους τα μυαλά δεν σου σηκώνουν,

αν τους πάντες λογαριάζεις μα… κανένα χωριστά, αν μπορέσεις να φυλάξεις και τα ξένα μυστικά…

Έ! Παιδί μου τότε… Θα μπορέσεις ν’ απολαύσεις όπως πρέπει τη ζωή σου… Θα ’σαι Άνθρωπος σπουδαίος κι όλη η γη θα ’ναι δική σου!