Παραδοσιακή και νεότερη ποίηση

Τα ποιητικά έργα της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας εντάσσονται σε δύο βασικές κατηγορίες: την παραδοσιακή και τη νεότερη ποίηση.

Παραδοσιακή ποίηση (αρχές της – 1930)

Τα κυριότερα χαρακτηριστικά της διακρίνονται σε εξωτερικά και εσωτερικά. Συγκεκριμένα:

Εξωτερικά - μορφικά στοιχεία

· Αυστηρή στιχουργική μορφή, δηλ. στροφές με προκαθορισμένο κάθε φορά αριθμό στίχων

· Στίχοι με προκαθορισμένο αριθμό συλλαβών

· Αυστηρά μετρικά σχήματα (π.χ. μέτρο ιαμβικό, τροχαϊκό, αναπαιστικό, δακτυλικό, μεσοτονικό)

· Ομοιοκαταληξία (ζευγαρωτή ααββ/ πλεχτή αβαβ/ σταυρωτή αββα/ ζευγαροπλεχτή ααβγγβ/ μικτή)

· Ρυθμός δηλ. ακουστικό αίσθημα που δημιουργεί και κάποιο αντίστοιχο ευχάριστο συναίσθημα

Εσωτερικά γνωρίσματα

· Καθαρότητα των νοημάτων

· Έλλογη και λυρική διατύπωσή τους, δηλ. υπάρχει λογική αλληλουχία των νοημάτων

· Είδη ποιημάτων που καλλιεργήθηκαν: μπαλάντα, ύμνος, λυρικό τραγούδι, σονέτο, ποιήμα γνωμικό, αφηγηματικό, αλληγορικό…

Νεότερη ποίηση (1930 κ.ε.)

Εξωτερικά – μορφικά γνωρίσματα:

· Ο ελεύθερος στίχος, δεν υπάρχουν δηλ. στροφές με προκαθορισμένο αριθμό στίχων ούτε στίχοι με προκαθορισμένο αριθμό συλλαβών

· Πεζολογική ποιητική μορφή, δηλ. δεν υπάρχει μέτρο ούτε ομοιοκαταληξία

· Αν υπάρχει διάκριση σε στροφικές ενότητες, συνήθως είναι άνισες μεταξύ τους σε έκταση

· Υπάρχουν κάποιες περιπτώσεις ποιημάτων της νεότερης ποίησης που έχουν και μέτρο και ομοιοκαταληξία και στροφές

Εσωτερικά γνωρίσματα

· Συνειρμική εκδίπλωση (=ξετύλιγμα) νοημάτων και συναισθημάτων

· Σκοτεινή διατύπωση

· Ελλειπτικότητα

· Πύκνωση (=οικονομία) του λόγου