ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ

ΟΡΙΣΜΟΣ: Πρόκειται για την άποψη ότι ορισμένες φυλές ή ομάδες (π.χ. κοινωνικές, εθνικές, πολιτιστικές …) θεωρούνται ανώτερες από άλλες / Η διάκριση των ανθρώπων ανάλογα με το χρώμα, την καταγωγή, το φύλο ή άλλες ιδιαιτερότητες.

Είναι διαχρονικό φαινόμενο. Παρατηρείται σε κοινωνίες που έχουν υποβαθμιστεί οι αξίες ή σε εποχές οικονομικής και κοινωνικής κρίσης. Ο ρατσισμός απορρέει από γενικεύσεις, στερεότυπα και προκαταλήψεις.

ΜΟΡΦΕΣ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ: φυλετικός, εθνικός, θρησκευτικός, ταξικός, κοινωνικός (γυναίκες, άτομα με ειδικές ανάγκες, τσιγγάνους, ομοφυλόφιλους, τοξικομανείς, φορείς AIDS, οπαδούς διαφορετικών ομάδων …)

ΑΙΤΙΑ ΕΜΦΑΝΙΣΗΣ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ

· Ψυχολογικά (άνθρωποι με συμπλέγματα κατωτερότητας προσπαθούν   να αυτοεπιβεβαιώνονται τονίζοντας τα αρνητικά γνωρίσματα των άλλων)

· Θρησκευτικά

· Οικονομικά (οικονομική κρίση, ανεργία, προσπάθεια προώθησης οικονομικών συμφερόντων π.χ. γερμανικός ναζισμός, Apartheid Ν. Αφρικής)

· Ιστορικά (αποικιοκρατία, κατάλοιπο υπεροχής ορισμένων λαών)

· Πνευματικά (έλλειψη παιδείας και ενημέρωσης, υποβαθμισμένη κριτική ικανότητα)

· Ηθικά (κρίση αξιών, έλλειψη ανθρωπισμού)

· Κοινωνικά (πολυεθνικές κοινωνίες, γιγαντισμός μεγαλουπόλεων, αποξένωση ανθρώπου από συνάνθρωπο, μαζοποίηση, βία, εγκληματικότητα …)

· Μετανάστευση και ξενοφοβία

· Αρνητική επιρροή Μ.Μ.Ε. (παραπληροφόρηση, καλλιέργεια ξενοφοβίας και προκαταλήψεων)

ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ

· Προσβάλλει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια

· Ενισχύει την κοινωνική ανισότητα και αδικία ενώ παράλληλα «καλλιεργεί» τις κοινωνικές συγκρούσεις

· Εκβαρβαρίζει τις ανθρώπινες σχέσεις

· Ενισχύει την κάθε είδους εκμετάλλευση (οικονομική, κοινωνική, ηθική …) των κοινωνικά αδύναμων ομάδων

· Οδηγεί στην περιθωριοποίηση μεγάλες κατηγορίες ανθρώπων κατακερματίζοντας την κοινωνία (π.χ. τα «γκέτο» των μαύρων στις Η.Π.Α.)

· Αυξάνει τα φαινόμενα κοινωνικής παθογένειας (εξάπλωση ναρκωτικών, βίας και εγκληματικότητας). Αυτά τα φαινόμενα έρχονται ως αποτέλεσμα της κοινωνικής απόρριψης που υφίστανται αυτές τις κατηγορίες ή της αδυναμίας να καλύψουν τις στοιχειώδεις και βασικές ανάγκες τους αφού δεν υπάρχει φυλετικός ή βιολογικός προσδιορισμός της εγκληματικής συμπεριφοράς.

· Κλονίζει το δημοκρατικό πολίτευμα και θέτει σε κίνδυνο την εύρυθμη λειτουργία των πολιτικών θεσμών

· Δημιουργεί τεράστια προβλήματα στη διεθνή ασφάλεια και ειρήνη

ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗΣ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ

· Γόνιμη και ανθρωπιστική παιδεία (μέσω οικογένειας, σχολείου, Μ.Μ.Ε., εκκλησίας …) Καλλιέργεια σεβασμού στη διαφορετικότητα

· Ουσιαστική κατοχύρωση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων (π.χ. καταγγελία των οποιωνδήποτε παραβιάσεων)

· Υιοθέτηση κοινωνικής πολιτικής για τους μετανάστες, ώστε να γίνεται ευκολότερη η κοινωνική τους ένταξη 

· Βελτίωση της νομοθεσίας που αφορά στις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων

· Ενεργοποίηση των πνευματικών ανθρώπων και ανάληψη πρωτοβουλιών για την έγκυρη ενημέρωση της κοινής γνώμης

· Πνευματική καλλιέργεια και ανάπτυξη κριτικής ικανότητας

· Καλλιέργεια του διαλόγου

· Διεθνής συνεργασία για την καταπολέμηση του ρατσισμού και ενεργοποίηση των διεθνών οργανισμών